TEI, KRİSTAL Projesi kapsamında tek kristal ve yönlendirilmiş katılaşma nikel süperalaşım ileri imalat teknolojilerini Türkiye’ye kazandırdığını açıkladı. Kazanımın, yüksek türbin sıcaklıklarına dayanabilen parçaların yerli imkânlarla geliştirilmesi ve özgün motor projelerinde verimliliğin artırılması açısından kritik önem taşıdığı belirtiliyor.
Türkiye’nin havacılık motorları alanındaki önde gelen şirketlerinden TEI, Savunma Sanayii Başkanlığı desteğiyle yürütülen KRİSTAL Projesi kapsamında, türbin modülünün en kritik parçaları arasında yer alan kanatçıklara yönelik ileri üretim kabiliyetlerini ülkeye kazandırdı. Proje ile özgün havacılık motorları için tek kristal ve yönlendirilmiş katılaşma yöntemleriyle türbin kanatçığı hassas döküm teknolojilerinin yerli ve millî imkânlarla geliştirilmesi hedeflendi.
KRİSTAL kapsamında nikel bazlı süperalaşım malzemelerle üretilen kanatçıklar, yüksek sıcaklıklarda mukavemetini koruyacak şekilde geliştirildi. Döküm sürecinin ardından ısıl işlem, ısıl bariyer kaplama, kök işleme ve soğutma deliği delme gibi kritik üretim adımları devreye alınarak motor performansını destekleyen bütüncül bir üretim altyapısı oluşturuldu.
TEI’nin resmi proje bilgilerine göre KRİSTAL, 2015’te imzalanan sözleşme sonrasında başlatıldı ve tasarım, proses geliştirme, prototip imalatı, test ve doğrulama aşamalarının ardından 2021’de başarıyla tamamlandı. Proje, TEI ana yükleniciliğinde; Gür Metal ve Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Marmara Araştırma Merkezi (TÜBİTAK MAM) Malzeme Enstitüsü katkılarıyla yürütüldü.
TEI, KRİSTAL Projesiyle elde edilen bilgi birikiminin hâlihazırda yürütülen özgün motor projelerinde kullanılmaya devam ettiğini vurguluyor. Bu kabiliyetin, yüksek türbin giriş sıcaklıklarına dayanabilen yerli parçaların kullanımını artırarak hem motor verimliliğine hem de kritik üretim süreçlerinde dışa bağımlılığın azaltılmasına katkı sağlaması hedefleniyor.