Milli Savunma Bakanlığı tarafından bu hafta yapılan açıklamaya göre NATO, Türkiye’de çok uluslu bir kolordu kurmayı planlıyor. Bu adım, Ankara’nın bölgedeki caydırıcılığını güçlendirme arzusunun bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Bakanlık, NATO’nun güney bölge planının bir parçası olarak Çok Uluslu Kolordu’nun (MNC-TUR) kurulmasına yönelik çalışmaların 2023 yılından bu yana devam ettiğini ve Ankara’nın bu yapıyı hayata geçirme kararının 2024 yılında NATO müttefiklerine iletildiğini belirtti.
Ankara, yeni karargahın ihtiyaçlarını karşılamak üzere Adana’da konuşlu 6. Kolordu Komutanlığı’nı görevlendirdi. Kolordunun bir Türk generalin komutasında faaliyet göstermesi planlanırken, ulusal çekirdek kadro için gerekli atamaların halihazırda yapıldığı ifade edildi.
Planlama süreci hakkında bilgi sahibi olan bir kaynak, Middle East Eye’a (MEE) yaptığı açıklamada, Türkiye’nin çalışmaları 2028 yılına kadar tamamlamayı hedeflediğini söyledi.
Bakanlık açıklamasında, “Karargahın çok uluslu bir yapıya dönüştürülmesi çalışmaları NATO makamlarıyla koordineli olarak sürdürülmektedir ve NATO prosedürleri henüz tamamlanmadığı için onay süreci devam etmektedir,” ifadelerine yer verildi.
Açıklamada ayrıca, bu kararın son dönemde yaşanan gerilimlerden çok daha önce alınmış olması nedeniyle, ABD-İsrail’in İran’daki savaşıyla bir ilgisinin bulunmadığı vurgulandı.
MEE’ye isminin açıklanmaması kaydıyla konuşan bir NATO yetkilisi ise çok uluslu kolordu üzerindeki uzun soluklu çalışmaların devam ettiğini belirtti. Savunma Bakanlığı’nın açıklamasını destekleyen yetkili, “Onay sürecinin devam ettiğini ve NATO prosedürlerinin henüz tamamlanmadığını belirtmek önemlidir,” dedi.
Savunmadaki Boşluk Dolduruluyor
Çok uluslu bir kolordu, özünde olası bir çatışma durumunda müttefik kuvvetlerin komutasını üstlenecek bir komuta ve kontrol yapısıdır. NATO’nun güney bölgesi savunma planı; Akdeniz, Güney Kafkasya, Karadeniz ve Kuzey Afrika’yı kapsayan geniş bir alanı içeriyor.
ABD ve İspanyol birliklerine ev sahipliği yapan İncirlik Hava Üssü’nün de bulunduğu Adana’da çok uluslu bir kolordu kurma kararı dikkatleri üzerine çekti.
Ankara, İttifak’ın en büyük ikinci askeri gücüne sahip olmasının yanı sıra halihazırda İzmir’deki NATO Kara Komutanlığı’na ve İstanbul’daki Yüksek Hazırlık Seviyeli Kolordu’ya ev sahipliği yapıyor. Bazı uzmanlar, Ankara’nın ülke içinde gerçekten yeni bir kolorduya ihtiyacı olup olmadığını sorguluyor.
Çeşitli NATO kademelerinde görev yapmış emekli Tuğgeneral Hüseyin Fazla, MEE’ye yaptığı değerlendirmede MNC-TUR’un muhtemelen NATO’nun bölgesel savunma planlarındaki bir boşluğu dolduracağını söyledi.
Fazla, 2023 planları kapsamında Polonya’daki çok uluslu kolordu MNC-NE’nin İttifak’ın kuzey kanadını korumakla görevlendirildiğini, 2023’te faaliyete geçen Romanya’daki bir diğer kolordu olan MNC-SE’nin ise İttifak’ın doğu kanadını ve Karadeniz’i kapsayacak şekilde yetkilendirildiğini ifade etti.
Fazla, “Adana merkezli çok uluslu bir kolordu ile İttifak, Türkiye’yi Rusya’ya ve Akdeniz’den kaynaklanabilecek tehditlere karşı korumakla yetkilendirilmiş kalıcı bir birliğe sahip olacaktır,” dedi.
İstanbul’daki Yüksek Hazırlık Seviyeli Kolordu’nun değerli bir birlik olmasına rağmen, birincil görevinin Türkiye’nin çevresindeki bölgeye kalıcı koruma sağlamaktan ziyade olası bir düşmana birkaç gün içinde hızla müdahale etmek olduğunu sözlerine ekledi.
Fazla, “MNC-TUR ile Türk Silahlı Kuvvetleri, hem askeri subay katkısında bulunacak hem de olası bir çatışma sırasında kullanılmak üzere kendi birliklerini tahsis edecek müttefiklerin desteğini kazanacaktır,” şeklinde konuştu.
Bölgede Güç Projeksiyonu
Polonya merkezli düşünce kuruluşu OSW’nin Türkiye, Kafkasya ve Orta Asya Bölümü Başkanı Karol Wasilewski, NATO’nun modüler bir yaklaşım izlediğini ve Stratejik Konsepti’nin sadece Rusya ile sınırlı kalmayıp bir dizi eşdeğer tehdidin haritasını çıkardığını söyledi.
Wasilewski, “Bu, İttifak’ın kara kuvvetlerine olan bağlılığını derinleştiren ve kökleri Vilnius Zirvesi kararlarına dayanan NATO dönüşümünün bir başka unsurudur,” dedi ve ekledi: “Aynı zamanda, Türkiye’nin çıkarları açısından özellikle büyük önem taşıyan NATO’nun 360 derece politikasıyla uyumlu bir karar gibi görünüyor.”
NATO’nun bu politikası, sadece Doğu Avrupa gibi tek bir cepheden değil, her yönden gelebilecek tehditlere karşı hazırlıklı olmayı sağlıyor.
Emekli Tuğgeneral Fazla, MNC-TUR’un kurulmasının bölge ülkelerine NATO’nun Türkiye’yi savunma konusunda ciddi olduğuna dair net bir mesaj vereceğini, aynı zamanda askeri tatbikatlar ve detaylı savunma planlamaları aracılığıyla bir güç projeksiyonu (gösterimi) sağlayacağını belirtti.
Bölgedeki bazı uzmanlar, özellikle eski başbakan Naftali Bennett dahil olmak üzere çeşitli İsrailli yetkililerin son dönemde Türkiye’yi “sıradaki İran” ve ele alınması gereken bir sonraki tehdit olarak nitelendirmesinin ardından, Ankara’nın kendisini bölgesel hakimiyet için İsrail ile bir rekabetin içinde bulmasını bekliyor.
Fazla, “Genel olarak bu kolordu, İttifak’ın olası her senaryoya karşı hazırlıklı olmasını sağlayacak ve gerçekleştirilecek çok uluslu askeri tatbikatlar hem ev sahibi ülkenin hem de müttefik kuvvetlerin yeteneklerini diğer aktörlere gösterecektir,” ifadelerini kullandı.
Wasilewski ise, mevcut hazırlık durumu ve gerektireceği nispeten sınırlı yatırım göz önüne alındığında, Türkiye’nin Adana’daki 6. Kolordu’yu seçmesinin en rasyonel karar olduğunu söyledi.
Fazla, 6. Kolordu’nun halihazırda ABD ve İspanya da dahil olmak üzere müttefik kuvvetlerle çalışma konusunda önemli bir tecrübeye sahip olduğunu ekledi. Ayrıca, NATO komutanlarına ve subaylarına hitap edebilecek konut, sağlık ve aileler için eğitim tesisleri gibi altyapı olanaklarının halihazırda mevcut olduğunu belirtti.
Fazla sözlerini şöyle tamamladı: “Türkiye’nin bu planı hayata geçirmek için çok fazla para harcamasına gerek kalmayacak. Ve bu adım, herkesin menfaati için en iyisi olacak.”
Kaynak: Middle East Eye